1
M.A. in Arabic Language and Literature, Bu-Ali Sina University
2
Professor of Arabic Language and Literature, Bu-Ali Sina University (Corresponding Author)
10.22081/jrla.2026.73694.1420
Abstract
Words function as windows opening onto the broad expanse of meaning; each word creates an image, and each image opens a new path toward a fresh experience. By employing its own language, the Holy Qur’an does not merely seek to convey abstract concepts, but also calls the audience toward guidance or misguidance through lived and concrete experience. Drawing on Johnson’s theory of image schemas, this article analyzes the function of the word sabīl in Qur’anic verses and seeks to explain the semantic and cognitive representations of this word within the structure of Qur’anic discourse. The analysis of selected verses shows that sabīl is systematically associated with three fundamental schemas: motion, force, and container. In the motion schema, the word denotes the dynamic movement of human beings toward either an elevated, guidance-giving destination or a corrupting and misleading path. In the force schema, sabīl portrays a field of confrontation between the forces of guidance and misguidance, and the opposition between these two currents is reflected in its semantic structure. In the container schema, sabīl is also depicted as an open space. Taken together, this study opens new horizons for understanding the aesthetic dimensions and cognitive functions of Qur’anic vocabulary and underscores the potential of image-schema theory in analyzing religious texts.
ابنفارس، ابوالحسین احمد (۱۹۷۹). مقاییس اللغة، تحقیق عبدالسلام محمد هارون، بیروت: دارالفکر.
تایلر، جان رابرت (۱۳۸۳). بسط مقولۀ مجاز و استعاره، ترجمۀ مریم صابری نوریفام، تهران: دایرۀ قهوهای، چاپ اوّل.
حبیبپور گودرزی، رقیه؛ شاهمرادی فریدونی، محمد مهدی و شریفی، محمد (۱۴۰۳). «طرحوارههای تصویری و کارکرد آنها از دیدگاه زبانشناسی شناختی در سورۀ حشر»، نشریۀ ذهن، شمارۀ ۱۰۰، صص ۱۷۱-۲۱۱.
راسخمهند، محمد (۱۳۹۳). درآمدی بر زبانشناسی شناختی، تهران: سمت.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد (۱۳۷۴). ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن، ترجمۀ غلامرضا خسروی، تهران: مرتضوی، چاپ دوم.
روشن، بلقیس؛ یوسفیراد، فاطمه و شعبانیان، فاطمه (۱۳۹۲). «مبنای طرحوارۀ استعارههای موجود در ضربالمثلهای شرق گیلان»، مجلۀ زبانشناخت (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی)، شمارۀ ۲، صص ۷۵-۹۴.
صفوی، کوروش (۱۳۷۹). درآمدی بر معناشناسی، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.
طباطبایی، سید محمدحسین (۱۳۶۴). تفسیر المیزان، ترجمۀ ناصر مکارم شیرازی، تهران: نشر بنیاد علمی و فکری علامه طباطبایی.
فتوحی، محمود (۱۳۹۰). سبکشناسی: نظریهها، رویکردها و روشها، تهران: انتشارات سخن.
فیومی، احمد بن محمد (۱۴۱۴ ق). المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر، جلد اوّل، قم: انتشارات هجرت.
قائمینیا، علیرضا (۱۳۹۰). معناشناسی شناختی قرآن، تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی.
قرائتی، محسن (۱۳۸۳). تفسیر نور، تهران: مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن، چاپ یازدهم.
قرشی، سید علیاکبر (۱۳۷۷). تفسیر احسن الحدیث، تهران: بنیاد بعثت.
لیکاف، جورج و جانسون، مارک (۱۹۸۰). الاستعارات التی نحیاً بها، ترجمۀ عبدالحمید، چاپ دوم، اسکندریه: دار التو بقا.
مصطفوی، حسن (۱۳۷۰). تفسیر روشن، جلد ۸، تهران: مؤسسۀ سروش.
مصطفوی، حسن (۱۳۸۰). تفسیر روشن، تهران: مرکز نشر کتاب.
مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب الإسلامیّه.
Evans, Vyvyan & Green, Melanie (2006). Cognitive Linguistics: An Introduction, Edinburgh: Edinburgh University Press.
Johnson, Mark (1987). The Body in the Mind: The Bodily Basis of Meaning, Reason and Imagination, Chicago: University of Chicago Press.
Johnson, Mark (2006). “The Philosophical Significance of Image Schemas: From Perception to Meaning”, in B. Hampe (ed.), Image Schemas in Cognitive Linguistics, pp. 15-33.
Lakoff, George (1987). Women, Fire, and Dangerous Things: What Categories Reveal about the Mind, Chicago: The University of Chicago Press.
Saeed, J. L. (2013). Semantics, Oxford: Blackwell.
Sharafi, M. and Masbooq, S. M. (2025). The Reflection of Image Schemas in the Qur’anic Word Sabīl. Literary Studies of Islamic texts, 10(28), 107-130. doi: 10.22081/jrla.2026.73694.1420
MLA
Sharafi, M. , and Masbooq, S. M. . "The Reflection of Image Schemas in the Qur’anic Word Sabīl", Literary Studies of Islamic texts, 10, 28, 2025, 107-130. doi: 10.22081/jrla.2026.73694.1420
HARVARD
Sharafi, M., Masbooq, S. M. (2025). 'The Reflection of Image Schemas in the Qur’anic Word Sabīl', Literary Studies of Islamic texts, 10(28), pp. 107-130. doi: 10.22081/jrla.2026.73694.1420
CHICAGO
M. Sharafi and S. M. Masbooq, "The Reflection of Image Schemas in the Qur’anic Word Sabīl," Literary Studies of Islamic texts, 10 28 (2025): 107-130, doi: 10.22081/jrla.2026.73694.1420
VANCOUVER
Sharafi, M., Masbooq, S. M. The Reflection of Image Schemas in the Qur’anic Word Sabīl. Literary Studies of Islamic texts, 2025; 10(28): 107-130. doi: 10.22081/jrla.2026.73694.1420
)