کلام الهی پیراسته از وجود حروف زائد است و آن مطابق با مرتبهی رفیع فصاحت و بلاغت قرآن کریم نیست. قول به زیادت در مورد این حروف دلیل بر حشو یا لغو بودن آنها نیست بلکه هر یک از آیات که دارای لفظ (ما) زائده است، فوائدی از نظر معنایی و کاربردی در بر دارد که میتوان گفت معنای آن افزایش یافته است. این حروف از لحاظ اعراب فاقد اثر و عمل اعرابی هستند. شاید به همین دلیل لفظ (زائده) را برای آنها استعمال میکنند. دلائل زائده آمدن (ما) در بسیاری از آیات قرآن توسط کتب تفسیری و نحوی بیان شده است. در بسیاری از آیات، زائده بودن (ما) مورد اتفاق اکثر نحویان و مفسران بزرگ است امّا در آیاتی به دلیل وجود قرائتهای مختلف از آیه و یا امکان تطابق اعراب گوناگون بر آیه ، حرف (ما) دارای اختلاف در زائده بودن ، موصوله یا مصدریه بودن است. در این آیات اختلافی نیز در حالت زائده بودن (ما) دلایل و کاربردهای آن مطرح میشود . در این پژوهش به روش مطالعه کتابخانهای و با رویکرد توصیفی- تحلیلی به بررسی این آیات پرداخته میشود.
)