آسیب‌های ادبی در ترجمۀ خواندنی قرآن از علی ملکی با تأکید بر پنج جزء آخر قرآن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه خوارزمی تهران

2 دانشجوی دکترای علوم قرآن و حدیث دانشگاه مازندران

چکیده

ترجمه قرآن کریم به سایر زبان‌ها، از مهمترین اموری است که باید با دقت علمی بیشتر به آن پرداخته شود. با اینکه از صدر اسلام تاکنون به این موضوع توجه شده و مترجمان بسیاری به عرصه ظهور رسیده‌اند؛ اما تاکنون ترجمه‌ای مطلوب و بدون اشکال از قرآن ارائه نشده، طوری که بتواند تمام انتظارهای جامعه ما را برآورده کند. ازاین‌رو نقدوبررسی ترجمه‌های قرآن می‌تواند کمک شایانی به مطلوب‌شدن کیفیت ترجمه‌های قرآن کند. به همین دلیل نگارندگان در این مقاله به‌دنبال آنند که به‌صورت توصیفی- انتقادی به نقدو بررسی ترجمۀ خواندنی قرآن نوشته علی ملکی، با تأکید بر پنج جزء آخر قرآن و با استناد به منابع لغوی، تفسیری و ادبی بپردازند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد، ترجمۀ خواندنی قرآن نیز با اینکه ترجمه‌ای روان و ساده و قابل فهم برای اقشار جامعه است؛ اما مانند دیگر ترجمه‌ها نتوانسته است تمام نکات ادبی را در ترجمه رعایت کند و اشکالات ادبی بسیاری در آن دیده می‌شود. علت عمده این آسیب‌های ادبی را می‌توان عدم توجه به زبان مبدأ قرآن دانست. ۲۶ مورد آسیب لغوی، ۴۹ مورد آسیب صَرفی، ۲۱ مورد آسیب نحوی و ۲۰ مورد آسیب بلاغی، ازجمله آسیب‌های ادبی ترجمۀ خواندنی قرآن است که در ترجمه پنج جزء آخر قرآن مشاهده و در جدولی در پایان این مقاله به‌طور اجمال ذکر شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  1. قرآن کریم.

    1. آدینه‌وند لرستانی، محمدرضا. (1377). کلمة الله العلیا، تهران: اسوه.
    2. آزادی، رها. (1396). «نقدوبررسی سه اثر قرآنی»، رشد جوانه، شماره 55، صفحه 56 تا 59.
    3. ازهری، محمد بن احمد. (1421ق). تهذیب اللغة، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
    4. انصاریان، حسین. (1383). ترجمه قرآن، قم: اسوه.
    5. ابن‌سیده، علی‌بن اسماعیل. (1421ق). المحکم و المحیط الاعظم، تحقیق عبدالحمید هنداوی، بیروت: دارالکتب العلمیه.
    6. ابن‌منظور، محمدبن مکرم. (1414ق). لسان العرب، بیروت: دار صادر.
    7. بغوی، حسین‌بن مسعود. (1420ق). تفسیر البغوی (معالم التنزیل)، تحقیق عبدالرزاق مهدی، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
    8. برزی، اصغر. (1382). ترجمه قرآن و نکات نحوی آن، تهران: بنیاد قرآن.
    9. ثقفی‌تهرانی، محمد. (1398ق). روان جاوید در تفسیر قرآن، چاپ دوم، تهران: برهان.
    10. جوهری، ابونصر اسماعیل بن حماد. (1407ق). الصحاح تاج اللغة و صحاح العربیة، چاپ چهارم، بیروت: دارالعلم للملایین.
    11. حجتی، مهدی. (1384). ترجمه قرآن، قم: بخشایش.
    12. ده‌مرده، حیدرعلی؛ امیری‌خراسانی، احمد؛ طالبیان، یحیی؛ بصیری، محمدصادق. (1386). «کنایه لغزان‌ترین موضوع در فن بیان»، مجله نثرپژوهی ادب فارسی (ادب و زبان)، شماره 22.
    13. راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (1412ق). مفردات الفاظ القرآن. بیروت: دارالقلم.
    14. رضایی اصفهانی، محمدعلی. (1391). آشنایی با اصول و روش‌های ترجمه قرآن، قم: مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی.
    15. رضایی‌اصفهانی، محمدعلی. (1383). ترجمه قرآن، قم: مؤسسه تحقیقاتی فرهنگی دارالذکر.
    16. زبیدی، محمدبن محمد. (1414ق). تاج العروس من جواهر القاموس، تحقیق علی شیری، بیروت: دارالفکر.
    17. سرخسی، محمدبن احمد. (1414ق). المبسوط، بیروت: دارالمعرفه.
    18. سیوطی، جلال‌الدین. (1394ق). الاتقان فی علوم القرآن، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، مصر: الهیئة المصریة العامة للکتاب.
    19. شاه ولی‌الله دهلوی، احمدبن عبدالرحیم. (بی‌تا). ترجمه قرآن، سراوان: کتابفروشی نور.
    20. شرتونی، رشید. (1439ق). مبادی العربیة، قم: دارالعلم.
    21. صافی، محمود. (1418ق). الجدول فی إعراب القرآن و صرفه و بیانه، دمشق: دارالرشید.
    22. صالح شیخلی، بهجت عبدالواحد. (1988م). إعراب المفصل لکتاب الله المرتل، اردن: دارالفکر.
    23. طاهری قزوینی، علی‌اکبر. (1380). ترجمه قرآن، تهران: قلم.
    24. طباطبایی، محمدحسین. (1390ق). المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات.
    25. طباطبایی، محمدرضا. (1373). صرف ساده، قم: دارالعلم.
    26. طبرسی، فضل بن حسن. (1372). مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تصحیح فضل‌الله یزدی‌طباطبایی و هاشم رسولی، تهران: ناصر خسرو.
    27. طنطاوی، محمد سید. (1398). معجم إعراب ألفاظ القرآن الکریم، قم: انتشارات ژکان.
    28. طوسی، محمدبن حسن. (بی‌تا). التبیان فی تفسیر القرآن، تصحیح احمدبن حبیب عاملی، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
    29. علوان، عبدالله بن ناصح. (1427ق). إعراب القرآن الکریم، تحقیق ابراهیم بنا، محمدمحمد عبد، فتحی انوار دابولی). طنطا: دار الصحابه للتراث.
    30. فارسی، جلال‌الدین. (1369). ترجمه قرآن، تهران: انجام کتاب.
    31. فخر رازی، محمد بن عمر. (1420ق). التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
    32. فراهیدی، خلیل بن احمد. (1409ق). العین، قم: نشر هجرت.
    33. فقهی‌زاده، عبدالهادی؛ توکلی‌محمدی، نرجس. (1391). «تحلیل انتقادی دیدگاه‌ها درباره چیستی مفهوم مجاز و اقسام آن»، مجلۀ ادب عربی، شماره 4، صفحه 187 تا 221.
    34. فولادوند، محمدمهدی. (1418ق). ترجمه قرآن، تهران: دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی.
    35. قرشی، علی‌اکبر. (1371). قاموس قرآن، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
    36. کشفی، عبدالرسول. (1395). دستوری کاربردی زبان عربی، قم: کتاب طه.
    37. ماوردی، علی بن محمد. (بی‌تا). النکت و العیون (تفسیر الماوردی) (تعلیق سید عبدالرحیم بن عبدالمقصود)، بیروت: دارالکتب العلمیه.
    38. مرکز فرهنگ و معارف قرآن. (1385). ترجمه قرآن، قم: بوستان کتاب.
    39. مشکینی‌اردبیلی، علی. (1381). ترجمه قرآن، قم: نشرالهادی.
    40. معزی، محمدکاظم. (1372). ترجمه قرآن، قم: اسوه.
    41. مکارم‌شیرازی، ناصر. (1376). ترجمه قرآن، قم: دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی.
    42. مکارم‌شیرازی، ناصر. (1371). تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
    43. ملکی، علی. (1397). ترجمه خواندنی قرآن، تهران: نقش ایران.
    44. مهنا، عبدالله علی. (1413ق). لسان اللسان (تهذیب لسان العرب)، بیروت: دارالکتب العلمیه.
    45. میراحمدی، عبدالله؛ شجاعی‌پور، امیرمحمد. (1401). نقد و بررسی ترجمه خواندنی قرآن به قلم علی ملکی (پنج جزء آخر قرآن)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه خوارزمی.
    46. هادی‌لو، بهمن. (1397). «معناشناسی افعال از خلال تضمین نحوی و برابرهای آن در ترجمه‌های مکارم و مشکینی»، مطالعات سبک‌شناسی قرآن کریم، شماره 2، صفحه 93 تا 110.