عنوان: از «دخان» تا «سبع سماوات»: تصویرسازی هنری و زیبایی‌شناسی کیهانی در آیات ۹-۱۲ سوره فصلت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

علوم قرآن و حدیث،الهیات،دانشگاه شیراز،شیراز،ایران

10.22081/jrla.2025.73214.1416

چکیده

در سپهر مطالعات قرآنی و زیبایی‌شناسی هنر، رویکردهای تحلیلی جدیدی برای درک عمق بلاغی و تأثیرگذار کلام الهی ضروری به نظر می‌رسد. این ضرورت، به‌ویژه در آیات کیهانی، به دلیل پیچیدگی مضمونی و قابلیت‌های فراوان برای تصویرسازی، اهمیت دوچندانی می‌یابد و از این رو، ارائه‌ی تفاسیر نوین و غیرمتافیزیکی از این آیات، یک نیاز مبرم است. پژوهش حاضر با هدف تبیین مؤلفه‌های تصویرسازی هنری و زیبایی‌شناسی بلاغی در آیات ۹ تا ۱۲ سوره فصلت، بر پایه‌ی نقد ادبی و هرمنوتیک هنر، به بررسی نقش استعاره، تشبیه، و تناسب‌های آوایی در ایجاد تصویری سه‌بعدی و پویا از فرآیند خلقت می‌پردازد. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی با رویکرد بینارشته‌ای، بر پایه‌ی تحلیل متن و مطالعات بلاغی تطبیقی استوار است. یافته‌های کلیدی نشان می‌دهند که قرآن کریم، با به‌کارگیری دقیق کلمات و ساختارهای نحوی، نه تنها واقعیت‌های کیهانی را بازگو می‌کند، بلکه با خلق یک گالری بصری-سمعی از آفرینش، تجربه‌ای زیبایی‌شناختی و تأمل‌برانگیز را برای مخاطب فراهم می‌آورد. این آیات، با معماری کلامی بی‌بدیل خود، فراتر از روایت صرف، به آفرینشگری هنری دست زده و تصویری زنده و مجسم از تولد آسمان‌ها از «دخان» و ساختار هفت‌گانه آن‌ها ارائه می‌دهند که با قدرت بیانی خویش، تخیل مخاطب را درگیر کرده و او را به تفکر در عظمت آفرینش دعوت می‌نماید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • تاریخ دریافت: 25 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری: 19 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش: 04 آذر 1404
  • تاریخ انتشار: 01 فروردین 1404