2
استادیار، دانشکده علوم انسانی، گروه حقوق، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
10.22081/jrla.2026.71284.1403
چکیده
مجموعۀ «عیون أخبار الرضا ع» با درهمتنیدگی مضامین علمی و ادبی، از آثار شاخص در حوزۀ معارف رضوی به شمار میرود؛ چه اینکه این اثر دربردارندۀ خطبهها، بیانات علمی‑ادبی و نیز پارهایی از اشعار منتسب به امام رضا (ع) است. با وجود جایگاه ممتاز این گنجینۀ رضوی، تاکنون پژوهش مستقلی در سطح ملی یا بینالمللی به بررسی ابعاد منظوم آن نپرداخته است. ازاینرو، پژوهش حاضر با کاربست روش توصیفی‑تحلیلی، رسالات منظوم «عیون أخبار الرضا (ع)» را مورد مطالعه قرار داده است که حاصل این پژوهش فواید فراوانی برای ادبیات فارسی و ادبیات عربی در پی خواهد داشت. در این جستار، ابتدا اشعار منتسب به امام رضا (ع) استخراج و دستهبندی شدهاند و سپس درونمایههای آنها از منظر زیباشناسی ادبی تحلیل گردیده است. از جمله یافتههای اساسی پژوهش آن است که سرودن شعر برای معصومان (:) :نهتنها مزیتی دانسته نمیشود، بلکه بر اساس سیرۀ ثابت پیامبران و ائمۀ اطهار (:) : ـ که هیچیک شاعر نبودهاند ـ انتساب اشعار یا دیوانهایی به حضرت علی (ع) یا امام رضا (ع) با مرتبۀ عصمت آن بزرگواران سازگاری ندارد. این در حالی است که سخنان مسجّع و منظوم منسوب به امام رضا (ع) بخش قابلتوجهی از کتاب «عیون أخبار الرضا (ع)» را آراسته است.
)